Ngày tri ân và dấu mốc lịch sử

Ngày 20/11 – Ngày Nhà giáo Việt Nam – không chỉ là dịp để tôn vinh công lao của những người thầy, người cô mà còn là thời khắc để toàn xã hội cùng nhìn lại chặng đường phát triển vẻ vang của ngành giáo dục nước nhà. Đây cũng là dịp để chúng ta khẳng định vai trò của các cơ quan quản lý giáo dục, đội ngũ cán bộ và các thế hệ nhà giáo – những người âm thầm cống hiến, tạo nên những bước tiến bền vững cho sự nghiệp “trồng người”.

Năm 2025, kỷ niệm 80 năm thành lập Bộ Quốc gia Giáo dục (1945–2025) – cơ quan quản lý giáo dục đầu tiên của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – là một dấu mốc đặc biệt. Sự ra đời của Bộ Quốc gia Giáo dục ngay sau Cách mạng Tháng Tám đã khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh: muốn kiến thiết đất nước, trước hết phải xóa nạn mù chữ, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.

Từ nền tảng ấy, ngành giáo dục Việt Nam từng bước phát triển, khẳng định vai trò then chốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong hành trình ấy, công sức, trí tuệ, tâm huyết của các cơ quan quản lý giáo dục, các thế hệ cán bộ và thầy cô giáo đã tạo nên nền móng vững chắc để đất nước bước vào kỷ nguyên hội nhập và phát triển.

Tài liệu lưu trữ – Nhân chứng của lịch sử giáo dục

Theo Điều 45, Luật Lưu trữ năm 2024, các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân được khuyến khích khai thác, lồng ghép giá trị tài liệu lưu trữ trong hoạt động giảng dạy, ngoại khóa, cũng như tổ chức trải nghiệm tại lưu trữ lịch sử. Những tài liệu phản ánh quá trình dựng nước, giữ nước, các mốc son phát triển của Đảng, Nhà nước, các ngành, địa phương… chính là nguồn tư liệu quý để giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lòng tự hào và trách nhiệm công dân cho thế hệ trẻ.

Điều đó khẳng định rằng, tài liệu lưu trữ không chỉ là những tập hồ sơ hành chính khô khan, mà là nguồn sử liệu sống động, chứa đựng tâm huyết, trí tuệ và khát vọng của cả dân tộc trên hành trình khai sáng tri thức và xây dựng đất nước.

Tại Ninh Bình, kho lưu trữ lịch sử của tỉnh đang gìn giữ nhiều văn bản vô giá: từ các quyết định thành lập, đổi tên, chia tách, sáp nhập trường học, đến những chỉ thị, quy định về giáo dục và các báo cáo giảng dạy qua từng giai đoạn. Những tư liệu này không chỉ phản ánh sinh động tiến trình phát triển của giáo dục địa phương, mà còn hòa nhịp cùng truyền thống hiếu học rạng ngời của cả ba vùng đất Nam Định – Hà Nam – Ninh Bình, tạo nên một bức tranh lịch sử giàu ý nghĩa và đầy sức gợi mở.

Công bố tài liệu lưu trữ về giáo dục qua các giai đoạn

Việc công bố tài liệu lưu trữ lần này nhằm tái hiện lịch sử giáo dục tỉnh Ninh Bình qua các giai đoạn tiêu biểu:

1. Giai đoạn 1945–1954 là thời kỳ mở đầu cho sự nghiệp giáo dục cách mạng. Ngay sau Cách mạng Tháng Tám, cùng với nhiệm vụ xây dựng chính quyền non trẻ, Đảng và Nhà nước ta đã khẩn trương lãnh đạo phong trào “diệt giặc dốt”, coi đó là nhiệm vụ cấp bách ngang hàng với “diệt giặc đói, giặc ngoại xâm”. Từ những lớp học bình dân buổi tối trong đình, chùa, nhà dân cho đến các trường học đầu tiên được thành lập, tinh thần học tập lan tỏa mạnh mẽ, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho mọi tầng lớp nhân dân. Những văn bản, quyết định thành lập trường học trong giai đoạn này được lưu giữ trong tài liệu lưu trữ chính là minh chứng sinh động cho quyết tâm nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của nền giáo dục cách mạng Việt Nam.

Thống kê về tình hình bậc sở cấp bình dân học vụ huyện Vụ Bản, phông Uỷ ban hành chính tỉnh Nam Định, hồ sơ 768, tờ số 01.

 

Công văn về việc bổ túc văn hóa cho cán bộ xã sau phát động quần chúng, phông Uỷ ban hành chính tỉnh Nam Định, hồ sơ số 768, tờ số 02.

2. Giai đoạn 1954–1975 là một giai đoạn đặc biệt, gắn liền với sự kiện lịch sử sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, khi hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc. Trong bối cảnh ấy, cùng với sự quan tâm của Trung ương, ngành giáo dục và chính quyền các địa phương, trong đó có Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam, đã đảm nhận trọng trách tiếp nhận, nuôi dưỡng, đào tạo nhiều thế hệ học sinh là con em cán bộ miền Nam. Những ngôi trường và lớp học được thành lập không chỉ để dạy chữ, truyền đạt kiến thức, mà còn trở thành mái ấm yêu thương, nơi chắp cánh ước mơ, bồi dưỡng ý chí kiên cường và hun đúc tình cảm gắn bó máu thịt giữa hai miền Nam – Bắc. Đây chính là minh chứng cảm động về tinh thần đoàn kết dân tộc, về sức mạnh của tri thức và tình người trong những năm tháng gian khổ nhưng đầy niềm tin vào ngày thống nhất.

STT	Số ký hiệu văn bản	Tên loại và trích yếu nội dung văn bản	Ngày tháng ban hành	Số lưu trữ (phông/hồ sơ/ tờ số)	Số tờ	Ghi chú
1		Bảng thống kê chăn màn áo rét đã cấp phát cho giáo viên, học sinh miền Nam	15/3/1957	P01/551/124	01
2	1263DTMN	V/v đón tiếp 28 học sinh miền Nam	12/9/1955	P01/546/04	01
3	210/MN	V/v báo cáo tình hình học sinh miền Nam	3/11/1956	P01/546/18	02
4		V/v thu nhận học sinh miền Nam vào trường Thống Nhất	3/5/1957	P01/546/31	01
5	2033/TV-KH	V/v chăm sóc sức khỏe cho học sinh miền Nam	27/5/1957	P01/546/33	01
6	50/TT-MN	Thông tư về việc xét trợ cấp cho học sinh miền nam niên khóa 1961-1963	7/10/1961	Phông UBHC tỉnh Ninh Bình-Nội chính/776/77-78	3
7	15/HC	Báo cáo học sinh miền Nam nội trú	15/1/1963	P01/772/43	01
8	921/QĐ/TC	Quyết định thành lập trường phổ thông cấp III Nam Lý - Lý Nhân thực thuộc ty Giáo dục Nam Hà	11/7/1969	P02/398/72	01
9	1205/QĐ/TC	Thành lập trường sư phạm cấp II hệ 10+2	16/8/1969	P02/741/141	01
10	1204/QĐ/TC	Quyết định thành lập trường sư phạm cấp II văn thể mỹ	16/8/1969	P02/398/87	01
11	692 QĐ	Về việc cáp học bổng cho học sinh miền nam	10/8/1970	P02/725/12	01
12	979TC/QĐ	Quyết định thành lập trường học sinh miền Nam do ty Giáo dục quản lý	14/9/1971	P02/86/06	01
13	965/QĐ-TC	Quyết định thành lập trường phổ thông cấp 3 trực thuộc ty Giáo dục và UBHC thành phố Nam Định	28/9/1972	P02/433/87	01
14	7.H/C:1	Báo cáo về việc nuôi dưỡng các em học sinh miền Nam nội trú năm học 72-73	23/10/1973	P02/766/30	04
15	276/QĐ-UBHC	Công văn về việc xây dựng trường học sinh miền Nam	27/6/1974	Phông UBHC tỉnh Ninh Bình- Văn xã/1477/32	01
16	14DT/LT-TF-75	Kế hoạch dự trù lương thực, thực phẩm, chất đốt, hàng hóa của Trường học sinh Miền Nam số 7	10/12/1974	P02/1557/139	04
17	01-CP	Quyết định về công tác đón tiếp cán bộ, học sinh miền nam	02/01/1975	Phông UBHC tỉnh Ninh Bình-Nội chính/776/92-95	4

Thông tư về việc xét trợ cấp cho học sinh miền Nam niên khóa 1961-1963, Phông UBHC tỉnh Ninh Bình, Hồ sơ số 776, tờ số 92-95

 

Công văn về việc xây dựng trường học sinh miền Nam, Phông UBHC tỉnh Ninh Bình, hồ sơ số 1477, tờ số 32

 

3. Giai đoạn 1976–1991: Trong bối cảnh đất nước sau chiến tranh còn muôn vàn khó khăn, ngành giáo dục Hà Nam Ninh đã phát huy mạnh mẽ truyền thống hiếu học ngàn đời của cả ba vùng đất. Các tài liệu lưu trữ cho thấy hệ thống trường phổ thông, trung học chuyên nghiệp và sư phạm được mở rộng, đội ngũ nhà giáo ngày càng trưởng thành, đáp ứng yêu cầu nhân lực cho công cuộc khôi phục và phát triển đất nước. Phong trào “Dạy tốt – Học tốt” lan tỏa rộng khắp, nhiều học sinh, sinh viên đạt thành tích xuất sắc, góp phần tạo dựng vị thế vững chắc cho vùng đất Hà Nam Ninh trong nền giáo dục quốc gia. Đây chính là minh chứng sinh động cho sức mạnh đoàn kết, tinh thần vượt khó và khát vọng vươn lên bằng tri thức của nhân dân Nam Hà, Ninh Bình trong một mái nhà chung.

STT	Số ký hiệu văn bản	Tên loại và trích yếu nội dung văn bản	Ngày tháng ban hành	Số lưu trữ (phông/hồ sơ/ tờ số)	Số tờ	Ghi chú
1	1185/VX	Đổi tên trường cấp I+II thị xã Hà Nam là trường cấp I+II Nguyễn thị Minh Khai	24/5/1976	Lưu văn thư 1976	01
2	1694/QĐ-TC	Nay lập trường hành chính trực thuộc UBND tỉnh Hà Nam Ninh	6/8/1976	Lưu văn thư 1976	02
3	1662/QĐ-UB	V/v thành lập trường cô nuôi dạy trẻ tỉnh Hà Nam Ninh	30/8/1976	P03/679/30	01
4	1938 QĐ/UB	Thành lập Trường phổ thông lao động miền số 3 đặt tại huyện Nam Ninh	20/9/1976	Lưu văn thư 1976	02
5	50/QĐ-TC	Sáp nhập trường bổ túc văn hoá thương binh Ninh Bình với trại thương binh III là trại thương binh III Hà Nam Ninh. Sát nhập trại thương binh I với trường bổ túc văn hoá thương binh Nghĩa Đồng gọi là trường bổ túc văn hoá thương binh Hà Nam Ninh	18/1/1977	Lưu văn thư 1977	01
6	627/QĐ-TC	Đổi tên trường sơ cấp nông nghiệp huyện Gia khánh thành trường sơ cấp nông nghiệp huyện Hoa Lư	17/8/1977	Lưu văn thư 1977	01
7	670/QĐ-TC	Thành lập trường vừa học vừa làm bổ túc văn hoá cấp 3 ở tiểu vùng I thuộc huyện Nam Ninh	9/9/1977	Lưu văn thư 1977	01
8	325-QĐ	Về việc đổi tên trường phổ thông trung học Mỹ Lộc thành trường phổ thông trung học Trần Hưng Đạo	26/4/1982	Lưu văn thư 1982	01
9	1104/QĐ-UB	Thành lập Trường phổ thông trung học kỹ thuật B Hoa Lư	5/9/1987	Lưu văn thư 1987	02
10	1113/QĐ-UB	Thành lập trường phổ thông cơ sở thị trấn Gôi Vụ Bản	8/9/1987	Lưu văn thư 1987	01
11	1020/QĐ-UB	Chia tách Trường phổ thông cơ sở Yên Thắng huyện Ý Yên thành hai trường	12/7/1988	Lưu văn thư 1988	01
12	1019/QĐ-UB	Chia tách Trường phổ thông cơ sở Gia Thịnh và Trường phổ thông cơ sở Gia Trung thành hai trường	12/8/1988	Lưu văn thư 1988	01
13	1447/QĐUB	V/v đổi tên trường PTTH Biên Hoà thị xã Hà Nam thành trường PTTH thị xã Hà Nam	28/11/1988	Lưu văn thư 1988	01
14	772/QĐ-UB	V/v sáp nhập Trường bổ túc văn hóa cấp 3 tại chức các xí nghiệp Nam Định vào trường BTVH cấp 3 tại chức tỉnh	28/8/1989	Lưu văn thư 1989	01
15	982/QĐ-UB	V/v sáp nhập trường bồi dưỡng cán bộ quản lý HTX/NN vào trường trung học nông nghiệp HNN	27/10/1989	Lưu văn thư 1989	01
16	452/QĐUB	Thành lập trường phổ thông cơ sở thị trấn Bình Mỹ huyện Bình Lục	21/7/1990	Lưu văn thư 1990	01

4. Giai đoạn 1992–1996: Giai đoạn 1992–1996 là thời kỳ giáo dục địa phương có những bước phát triển mới, gắn liền với yêu cầu đổi mới đất nước. Nhiều trường học được nâng cấp, đổi tên và mở rộng quy mô, phù hợp với sự phát triển kinh tế – xã hội cũng như nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Các trường phổ thông trung học được đầu tư xây dựng khang trang hơn, nhiều cơ sở đào tạo nghề, trung học chuyên nghiệp và sư phạm cũng được củng cố, từng bước đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giáo dục. Đây là giai đoạn tạo tiền đề quan trọng, giúp ngành giáo dục của tỉnh tiếp tục bứt phá, sẵn sàng bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ hơn trong những năm cuối thế kỷ XX.

STT	Số ký hiệu văn bản	Tên loại và trích yếu nội dung văn bản	Ngày tháng ban hành	Số lưu trữ (phông/hồ sơ/ tờ số)	Số tờ	Ghi chú
1	230/QĐ-UB	Sáp nhập Trường cán bộ quản lý giáo dục vào trường cao đẳng sư phạm- Nam Hà, thuộc Sở giáo dục - Đào tạo	23/3/1994	P04/666/16	01
2	231/QĐ-UB	Sáp nhập Trường cấp II Rạng Đông vào Trường phổ thông trung học vừa học vừa làm Nghĩa Hưng thuộc Sở giáo dục - Đào tạo thành Trường phổ thông cấp II -III Rạng Đông	23/3/1994	Lưu văn thư 1994	01
3	680/QĐ-UB	Đổi tên Trường phổ thông Trung hoc dân lập Nam Định thành Trường phổ thông trung học dân lập Nguyễn Công Trứ	2/8/1994	P04/666/55	01
4	818/QĐUB	Quyết định v/v thành lập trường phổ thông dân lập cấp 2-3 mang tên Trần Quang Khải	13/9/1994	P04/585/151	01
5	108/XMC	Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 01HĐBT của Hội đồng bộ trưởng về công tác chống nạn mù chữ tỉnh Ninh Bình	15/2/1995	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/221/07	9
6	908/QĐUB	V/v đổi tên trường PTTH vừa học vừa làm Liên hợp Dệt nam Định thành trường PTTH Nguyễn Huệ	4/9/1995	Lưu văn thư 1995	01
7	1374/QĐ-UB	Đổi tên trường Đào tạo cán bộ tỉnh Nam Hà thành trường Chính trị tỉnh Nam Hà	29/11/1995	P04/670/49	01
8	1170/QĐ-UB	V/v đổi tên Trường Năng khiếu huyện Lý Nhân thành trường Năng khiếu Nam Cao huyện Lý Nhân	9/8/1996	Lưu văn thư 1996	01
9	507/GD-ĐT	Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 1996 định hướng lớn công tác năm 1997 ngành giáo dục-đào tạo tỉnh Ninh Bình	12/12/1996	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/69/04	6

 

Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 01HĐBT của Hội đồng bộ trưởng về công tác chống nạn mù chữ tỉnh Ninh Bình, phông UBND tỉnh Ninh Bình, hồ sơ số 221, tờ số 07

5. Giai đoạn 1997–Tháng 6 năm 2025: Là thời kỳ giáo dục ở các tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình có bước chuyển mình mạnh mẽ, gắn liền với công cuộc đổi mới toàn diện và xu thế hội nhập quốc tế của đất nước. Hệ thống giáo dục được mở rộng đồng bộ từ bậc mầm non đến đại học, đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của nhân dân và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội. Nhiều cơ sở đào tạo được đầu tư xây dựng mới, nâng cấp hiện đại; các chương trình, phương pháp giảng dạy từng bước tiếp cận chuẩn mực quốc tế. Trong giai đoạn này, giáo dục của ba tỉnh đã đạt nhiều thành tích nổi bật trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, đóng góp nguồn nhân lực chất lượng cho đất nước; nhiều học sinh, sinh viên đạt giải cao trong các kỳ thi quốc gia, quốc tế, khẳng định truyền thống hiếu học, trí tuệ và khát vọng vươn lên của vùng đất giàu truyền thống khoa bảng.

STT	Số ký hiệu văn bản	Tên loại và trích yếu nội dung văn bản	Ngày tháng ban hành	Số lưu trữ (phông/hồ sơ/ tờ số)	Số tờ	Ghi chú
1	1054/QĐUB	Khen thưởng thành tích ngành Giáo dục Đào tạo- Năm 1997	29/8/1997	Lưu văn thư năm 1997	02
2	768/1998/KH-GD	Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 1998 định hướng công tác năm 1999	12/1/1998	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/69/10	3
3	427/1999/GD-ĐT	Báo cáo sơ kết về giáo dục-đào tạo sau 5 năm (1994-1999) nhiệm kỳ Hội đồng nhân dân tỉnh khóa X	29/2/1999	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/198/	10
4	858/1999/QĐ-UB	Thành lập trường PTTH Trần Văn Lan thuộc Sở Giáo dục - Đào tạo	09/7/1999	Lưu văn thư 1999	02
5	856/1999/QĐ-UB	Thành lập trường phổ thông trung học Lê Quy Đôn thuộc Sở Giáo dục - Đào tạo	09/7/1999	Lưu văn thư 1999	01
6	996/1999/GD-ĐT	Báo cáo tổng kết công tác năm 1999 và nhiệm vụ năm 2000	14/12/1999	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/228/01	7
7	1221/2000/QĐUB	V/v chia tách trường tiểu học Yên Cường huyện Ý Yên	16/6/2000	Lưu văn thư 2000	02
8	123/VP8	V/v thành lập Trường phổ thông trung học công lập Giao Thủy C thuộc sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Nam Định	01/8/2000	P05/3406/54	01
9	1844/2000/QĐ-UB	V/v thành lập Trường PTTH công lập Giao Thủy C	24/8/2000	P05/1962/01	00
10	1193/GD-ĐT	Báo cáo tổng kết công tác năm 2001 và nhiệm vụ năm 2002	29/11/2001	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/228/02	7
11	1210/QĐ-UB	Quyết định của UBND tỉnh Nam Định v/v khen thưởng thành tích thi đua kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia năm 2001-2002	09/5/2002	P05/3558/10	14
12	671/GD-ĐT	Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết trung ương 8B ngành giáo dục đào tạo	06/6/2002	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/205/07	13
13		Báo cáo thành tích thi đua năm 2001-2002 của trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, tỉnh Nam Định	15/6/2002	P05/3558/145	11
14		Báo cáo thành tích thi đua năm 2001-2002 của Văn phòng Phòng Giáo dục Đào tạo thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định	20/6/2002	P05/3558/156	09
15		Báo cáo thành tích thi đua năm 2001-2002 của trường THPT A Hải Hậu, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định	19/7/2002	P05/3558/194	10
16		Báo cáo thành tích nổi bật ngành giáo dục - đào tạo huyện Ý Yên năm 2001-2002	20/9/2002	P05/3558/232	05
17	2502/2002/ QĐ-UB	Quyết định của UBND tỉnh Nam Định v/v khen thưởng thành tích thi đua ngành Giáo dục Đào tạo năm học 2001-2002	09/10/2002	P05/3558/255	2
18	1312/GD-ĐT	Báo cáo tổng kết công tác năm 2002 và nhiệm vụ năm 2003	12/11/2002	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/228/07	7
19	1533/GD-ĐT	Báo cáo tổng kết công tác năm 2003 và nhiệm vụ năm 2004	12/11/2002	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/228/11	10
20	08/BCĐ	Báo cáo tiến độ và kết quả công tác phổ cập giáo dục Trung học cơ sở tỉnh Ninh Bình	15/9/2003	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/207/32	18
21	1616/GD-ĐT	Báo cáo tổng kết công tác năm 2004 và nhiệm vụ năm 2005	15/11/2004	Phông UBND tỉnh Ninh Bình/228/16	11
22	407/QĐ-TTg	Về việc thành lập trường Đại học Hoa Lư trực thuộc UBND tỉnh Ninh Bình	9/4//2007	Phông Văn phòng UBND tỉnh Ninh Bình/37/41	2
23	275/QĐ-UBND	Về việc thành lập trường mầm non Tây Sơn	4/3/2012	Phông Sở Nội vụ-Tổ chức bộ máy/45/03	2

Quyết định về việc thành lập trường mầm non Tây Sơn, Phông Sở Nội vụ tỉnh Ninh Bình, hồ sơ số 45, tờ số 03

Quyết định về việc thành lập trường Đại học Hoa Lư trực thuộc UBND tỉnh Ninh Bình, Phông Văn phòng UBND tỉnh Ninh Bình, hồ sơ số 37, tờ số 41

6. Giai đoạn từ tháng 7 năm 2025 đến nay mở ra một chặng đường lịch sử mới, khi ba tỉnh Nam Định, Ninh Bình, Hà Nam được hợp nhất thành một tỉnh Ninh Bình. Đây là sự kiện quan trọng, không chỉ về hành chính – tổ chức, mà còn mang ý nghĩa to lớn trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Trên nền tảng truyền thống hiếu học lâu đời của cả ba địa phương, giáo dục tỉnh Ninh Bình hôm nay tiếp tục phát huy thế mạnh, kế thừa tinh hoa, đồng thời tạo dựng động lực mới để phát triển toàn diện. Hệ thống giáo dục được quy hoạch và tổ chức lại một cách khoa học, hiện đại, gắn với nhu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế. Mỗi văn bản, mỗi quyết định thành lập, sáp nhập trường học trong giai đoạn này sẽ tiếp tục được lưu giữ trong kho tàng tài liệu lưu trữ như những chứng tích sống động, phản ánh sự chuyển mình của một vùng đất hiếu học, khẳng định quyết tâm bồi dưỡng nhân tài, xây dựng một nền giáo dục tỉnh Ninh Bình hiện đại, nhân văn, xứng tầm với khát vọng phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

 Giá trị giáo dục truyền thống từ tài liệu lưu trữ

Mỗi văn bản lưu trữ về giáo dục – từ quyết định thành lập, đổi tên trường học cho đến dấu son in trên những trang giấy đã ố màu theo năm tháng – đều là những chứng tích thiêng liêng của lịch sử. Chúng nhắc nhở rằng sự trưởng thành của từng ngôi trường, sự lớn lên của mỗi thế hệ học sinh hôm nay bắt nguồn từ tâm huyết và trí tuệ của các thế hệ thầy cô, cán bộ quản lý đi trước, cùng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và truyền thống hiếu học bền bỉ của nhân dân.

Đặc biệt, những tài liệu về việc tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dạy con em cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc là minh chứng cảm động cho tình nghĩa Bắc – Nam ruột thịt trong những năm tháng gian khó. Đó không chỉ là dấu ấn của sự nghiệp giáo dục – đào tạo, mà còn là bài học lớn về tình đoàn kết dân tộc, về tinh thần sẻ chia, yêu thương và trách nhiệm với tương lai đất nước.

Những trang tư liệu quý giá ấy không chỉ ghi lại các dấu mốc quan trọng mà còn chứa đựng giá trị giáo dục truyền thống sâu sắc. Qua đó, học sinh, sinh viên hiểu rõ cội nguồn của mái trường, thêm trân trọng công lao của thầy cô và các thế hệ đi trước, đồng thời bồi đắp niềm tự hào, ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống hiếu học quê hương.

Lời tri ân và thông điệp

Trong không khí hân hoan kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, chúng ta thành kính tri ân công lao to lớn của các thế hệ thầy cô giáo – những người đã miệt mài gieo mầm tri thức, thắp sáng khát vọng và dìu dắt bao lớp học trò trưởng thành. Chính các thầy cô là hiện thân của trí tuệ, tâm huyết và lòng tận tụy, góp phần làm rạng danh truyền thống hiếu học của dân tộc.

Mỗi trang tài liệu lưu trữ về giáo dục không chỉ là hồ sơ hành chính, mà là minh chứng lịch sử sống động, phản ánh sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và ghi dấu công lao bền bỉ của bao lớp nhà giáo trong sự nghiệp “trồng người”. Việc khai thác, lồng ghép tài liệu lưu trữ trong giảng dạy và các hoạt động ngoại khóa, tiếp thêm niềm tự hào, khơi dậy ý thức giữ gìn, phát huy truyền thống hiếu học cho thế hệ tiếp nối.

Ngành giáo dục Ninh Bình hôm nay, kế thừa tinh hoa và sức mạnh từ ba vùng đất hiếu học Nam Định – Hà Nam – Ninh Bình, đang vươn mình mạnh mẽ trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế, khẳng định vị thế ngày càng vững chắc trong nền giáo dục quốc gia. Đó là kết quả của sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước, sự đồng lòng của nhân dân, và trên hết là sự hy sinh, cống hiến không ngừng nghỉ của các thế hệ thầy cô giáo – những người đã và đang viết tiếp bản anh hùng ca bất tận của sự nghiệp “trồng người”.

Bên cạnh những tư liệu đã được giới thiệu, trong kho lưu trữ của tỉnh còn lưu giữ rất nhiều tài liệu quý giá phản ánh quá trình thành lập, xây dựng, đổi tên và phát triển các trường học; Công tác tuyển dụng, điều động, bổ nhiệm, ….cán bộ quản lý, giáo viên; Thành tựu dạy và học qua các thời kỳ lịch sử. Đó là những trang sử sống động, góp phần soi sáng truyền thống hiếu học, nuôi dưỡng niềm tự hào và ý chí vươn lên của các thế hệ. Trong thời gian tới, Trung tâm Lưu trữ lịch sử sẽ tiếp tục công bố rộng rãi, đồng thời mong muốn nhận được sự quan tâm, phối hợp của các cơ quan, tổ chức, nhà trường và độc giả gần xa để cùng khai thác, phát huy giá trị của nguồn tư liệu quý này. Đó cũng chính là cách thiết thực để hiện thực hóa tinh thần của Điều 45, Luật Lưu trữ năm 2024, biến tài liệu lưu trữ thành những “bài học sống động”, góp phần bồi đắp truyền thống, lan tỏa tri thức, kiến tạo sự nghiệp giáo dục – đào tạo các thế hệ hôm nay và mai sau.

Đinh Khuyên - LƯU TRỮ LỊCH SỬ TỈNH NINH BÌNH